Polski sektor finansowy znajduje się w fazie istotnej transformacji. Dynamiczna digitalizacja, rozwój płatności bezgotówkowych, rosnąca rola fintechów oraz nadchodzące zmiany regulacyjne sprawiają, że dotychczasowe rynkowe zasady gry ulegają redefinicji, tworząc przestrzeń dla ewolucji i dostosowania modeli biznesowych.
Wyniki badania Strategy&, przeprowadzonego w 11 krajach europejskich, pokazują że konsumenci coraz chętniej korzystają z wygodnych, cyfrowych form płatności, jednocześnie zmieniając sposób korzystania z kanałów obsługi oraz podejmowania decyzji produktowych. Rośnie również znaczenie niebankowych rozwiązań płatniczych, co – w połączeniu z dynamicznym rozwojem fintechów - stawia przed bankami konieczność zmiany dotychczasowych modeli działania oraz opracowania nowych strategii akwizycji klienta. Jednocześnie rośnie zaufanie konsumentów, którzy, w znacznie większym stopniu niż dotychczas, deklarują gotowość do udostępniania danych. Najwyższym poziomem zaufania cieszą się banki, co otwiera przed nimi możliwości dalszego rozwoju oferty produktowej.
Dodatkowym impulsem do zmian są także nadchodzące regulacje FIDA i PSD3, które otworzą instytucjom finansowym możliwość rozwoju usług opartych na większej liczbie danych klienckich oraz zwiększą bezpieczeństwo i transparentność transakcji.
To moment, w którym strategiczne decyzje zadecydują o przewagach rynkowych na kolejne lata.
Chcesz wiedzieć więcej?
Znaczenie gotówki systematycznie maleje, konsumenci sięgają po nią głównie z braku alternatywy
Udział respondentów deklarujących płatności gotówką spadł o 13 p.p. w stosunku do roku 2022, a konsumenci sięgają po nią coraz częściej z powodów zewnętrznych: braku alternatywy – 61% (+29 p.p. w stosunku do 2022 r.) lub gdy sprzedawca prosi o płatność gotówką - 29% (+12 p.p. w stosunku do 2022 r.). Warto podkreślić, że Polska jest bardziej bezgotówkowa niż inne kraje Europy, w których średnio 46% badanych deklaruje, że płaci gotówką, jedynie gdy jest to konieczne.
Karty płatnicze pozostają najchętniej wybieraną metodą płatności w Polsce (49% badanych), co potwierdza silne przywiązanie do tradycyjnych, bankowych form płatności. Jednocześnie rośnie udział nowoczesnych rozwiązań płatniczych - niebankowe portfele płatnicze zyskują na popularności, osiągając poziom 17%, porównywalny z udziałem tradycyjnych kart kredytowych. Od 2022 roku udział niebankowych portfeli płatniczych wzrósł o 5 p.p., co pokazuje rosnące zainteresowanie wygodnymi i intuicyjnymi rozwiązaniami dostosowanymi do zmieniających się potrzeb konsumentów.
Jakie są Twoje preferencje dotyczące metod płatności podczas zakupów lub płacenia za usługi?
W sytuacjach, w których płacisz gotówką - jakie są tego główne przyczyny? (wielokrotny wybór)
BLIK umacnia pozycję lidera płatności cyfrowych, banki redefiniują swoją pozycję jako dostawców rozwiązań płatniczych
Na polskim rynku widać silną pozycję lokalnych rozwiązań płatniczych, w szczególności BLIKA, który stał się jednym z kluczowych instrumentów płatniczych (39%). Oparty na wygodzie i szerokiej dostępności w różnych kanałach — online, w POS-ach i w transakcjach P2P BLIK jest mocno zakorzeniony w codziennych nawykach Polaków. Oferuje szybkie, proste płatności i pełną integrację z aplikacjami bankowymi, co wzmacnia jego konkurencyjność. Tym samym aplikacja bankowa nie jest już pierwszym wyborem (tylko 25%), a jej znaczenie maleje. Trend ten wskazuje, że moment płatności coraz rzadziej odbywa się w ekosystemie bankowym, co stawia banki przed koniecznością redefinicji ich roli oraz zmiany propozycji wartości m.in. poprzez rozwój płatności osadzonych bezpośrednio w kontekście zakupowym oraz budowę szerszych ekosystemów usług.
W nadchodzących latach rola BLIKA będzie rosła, dzięki rozwojowi innowacyjnych rozwiązań i zwiększaniu dostępności (m.in. poprzez płatności zbliżeniowe w iOS), co wymusi też ewolucję innych portfeli elektronicznych i rozwiązań płatniczych.
Która aplikacja mobilna lub rozwiązanie jest dla Ciebie najważniejsze w kontekście dokonywania płatności?
Michał Kurowski
Dyrektor
Strategy& Polska
Polski rynek płatności należy dziś do europejskiej czołówki. Systematycznie rośnie znaczenie cyfrowych form płatności – ponad 60% klientów traktuje gotówkę jako ostateczność, a lokalne rozwiązania takie jak BLIK czy płatności zbliżeniowe osiągnęły skalę rzadko spotykaną w innych krajach. Przed nami jednak czas fundamentalnych zmian: regulacje PSD3, PSR i FIDA przedefiniują zasady dostępu do danych a stablecoiny i tokenizacja otworzą drogę do nowych modeli usług. Instytucje finansowe muszą aktywnie poszukiwać nowych źródeł wartości, budować ekosystemowe partnerstwa i przygotować się na przyszłość, w której dane i płatności będą w pełni sterowane przez użytkownika.
Zaufanie Polaków do udostępniania danych systematycznie rośnie
Choć niemal 30% Polaków wciąż pozostaje przeciwnych wobec dzielenia się danymi, od 2022 roku odsetek odpowiedzi pozytywnych zwiększył się o 26 p.p. Najwyższym poziomem zaufania cieszą się banki i wydawcy kart płatniczych, do których zaufanie wzrosło dwukrotnie w stosunku do poprzedniej edycji badania (+29 p.p.). Coraz lepiej oceniani są również giganci technologiczni - dostawcy usług płatniczych i giganci internetowi - którzy odnotowali łączny wzrost zaufania o 20 p.p.
W efekcie banki coraz częściej konkurują nie o samą możliwość realizacji płatności, lecz o swoją rolę w doświadczeniu finansowym klienta. Badani deklarują pozytywne nastawienie do ekosystemów oraz korzyści płynących z możliwości całościowego zarządzania finansami w jednym miejscu.
Połączenie tych oczekiwań z rosnącą otwartością na dzielenie się danymi otwiera przed bankami szansę na rozbudowę oferty w stronę ekosystemów finansowo-zakupowych oraz ewolucji propozycji wartości w kierunku intuicyjnych, personalizowanych produktów o prostych modelach opłat, odpowiadających na dotychczas niezaspokojone potrzeby użytkowników.
Czy byłabyś/byłbyś skłonna/y udostępnić swoje dane (np. dotyczące transakcji płatniczych) w celu otrzymania nagród/świadczeń/usług dodatkowych?
Komu udostępniłabyś/udostępniłbyś takie dane? (można zaznaczyć kilka odpowiedzi)
Fintechy rosną dzięki prostej, subskrypcyjnej ofercie skierowanej do niszowych klientów
Fintechy dynamicznie umacniają swoją pozycję na rynku, oferując proste i przejrzyste rozwiązania finansowe dopasowane do potrzeb niszowych klientów detalicznych. Ich model działania opiera się na wieloniszowej strategii, czyli precyzyjnym adresowaniu braków, których nie wypełniają inne podmioty finansowe. Bazując na ograniczonej, jasno opisanej ofercie produktowej, fintechy umożliwiają personalizację usług oraz zapewniają nowoczesne, intuicyjne doświadczenie obsługi klienta. Popularność wzmacnia również subskrypcyjny model opłat i możliwość uzyskania statusu klienta niezależnie od historii transakcji czy posiadanych aktywów.
W przyszłości fintechy będą konsekwetnie zwiększać swoją rolę w życiu codziennym konsumentów i staną się naturalnym pierwszym wyborem dla młodszych, cyfrowych użytkowników, wpisując się w ich oczekiwania dotyczące intuicyjnych i elastycznych ofert.
Liczba fintechów w Polsce
Regulacje FIDA i PSD3 otwierają nowy etap otwartej bankowości i dostępu do danych
Łukasz Łyczko
Dyrektor
PwC Legal
“Polski sektor Fintech stosunkowo dobrze wykorzystuje szanse wynikające z wdrożeń nowych regulacji. Pomimo wyzwań z polskimi przepisami implementującymi dyrektywy (np. takich jak kontrowersyjne przepisy dotyczące nieautoryzowanych płatności) obserwowany jest stabilny wzrost liczby fintechów w naszym kraju. Trzeba jednak zaznaczyć, że wykorzystanie potencjału regulacji nie jest pełne. Na przykład potencjał PSD 2 został częściowo ograniczony przez lokalne interpretacje, konserwatywne podejście branży i nadzorcy. Dodatkowo rośnie presja regulacyjna związana z wdrożeniem regulacji związanych z bezpieczeństwem IT (np. DORA, Rozporządzenia AI czy NIS).’’
Regulacje FiDA i PSD3 znacząco poszerzają zakres dostępnych danych i standaryzują sposób ich udostępniania. Obejmą one szeroki wachlarz obszarów takich jak rachunki i płatności, inwestycje, emerytury, kredyty czy ubezpieczenia, co otworzy nowe możliwości zastosowań - od bardziej szczegółowych analiz finansowych klientów, przez porównywarki produktów, aż po kompleksowe usługi zarządzania majątkiem. Zmiany te stworzą podstawy do rozwoju nowych modeli usług finansowych, opartych na szerszym wykorzystaniu danych oraz integracji procesów w ramach otwartej bankowości.
Płatności cyfrowe i fintechy - Trendy kształtujące sektor finansowy
Skontaktuj się z nami
