Blog 6: Toekomstbestendige bekostiging van de zorg

05 December, 2018

Breng beloning in lijn met passende zorg principes

Om de meerjarentransitie te laten slagen moet passende zorg ook financieel gestimuleerd worden. Hiervoor zal de bekostiging mee moeten ontwikkelen met de zorginstelling. De vraag is welke bekostiging-systematiek het leveren van passende zorg beloont op de lange termijn. En hoe vertalen we dat naar de juiste beloning voor passende zorg voor alle medewerkers binnen de zorginstelling? Geen gemakkelijke opgave.

Lange termijnoplossingen voor de contractering van zorginstellingen

In blog 2 hebben we de meerjarige allianties tussen zorgverzekeraar en zorginstelling op basis van een productie-onafhankelijke vaste aanneemsom besproken. Dit haalt de volumeprikkel weg en geeft de zorginstelling de ruimte om aan passende zorg initiatieven te werken. Daarnaast biedt het tijd om het onderlinge vertrouwen en begrip te laten groeien. Dit is een goede oplossing enige jaren, maar is op de lange termijn niet houdbaar. Enerzijds omdat de gerealiseerde kostenverlaging volledig ten gunste komt van de zorginstelling en niet aan de verzekeraar en premiebetaler, en anderzijds omdat langer durende aanneemsommen het risico van wachtlijsten en gebrek aan innovatie vergroten. Om deze redenen is Strategy& bezig om samen met zorgverzekeraars en zorginstellingen een nieuw model te ontwikkelen dat de kosten en baten eerlijker verdeelt en de genoemde risico’s mitigeert.

Uitgangspunt hierbij is om meetbare prikkels te gebruiken die passende zorg gedrag stimuleren. Bijvoorbeeld het aantal initiatieven rondom passende zorg of de frequentie van het gebruik van keuzehulpen bij de indicatiestelling van operaties. Op de middellange termijn zullen aan de vaste aanneemsom een aantal elementen toegevoegd moeten worden. Denk hierbij aan de reeds gerealiseerde productie- en kostendaling en het voorkomen van wachttijden of uitstroom van patiënten naar andere regio’s. Op de lange termijn is een koppeling met de vier zorgmodellen uit het vorige blog (5) nodig. Voor acute zorg zou dat een vaste aanneemsom kunnen zijn en voor diagnose- en indicatiestelling een tarief per uur of consult, voor interventie zorgstraten een tarief per ingreep in combinatie met een productieplafond en voor chronische zorg misschien wel een abonnementstarief waar je eerste en tweede lijn samen betaalt op basis van aantal en type chronische patiënten in een bepaald zorggebied (populatie bekostiging). Deze bekostiging zou dan ook nog gecombineerd kunnen worden aan de hand van kwaliteitsindicatoren die voor de verschillende modellen verschillen. Bijvoorbeeld over de mate van betrokkenheid van patiënten bij besluitvorming of de uitkomsten en complicaties van interventies.

Iedereen binnen de zorginstelling moet beloond worden in lijn met de passende zorg filosofie, ook medisch specialisten

Voor een succesvolle transformatie moet passende zorg voor iedereen binnen de zorginstelling bovenaan staan, anders is het gedoemd te mislukken. De financiële afspraken met zorgverzekeraars moeten om die reden eveneens door vertaald worden naar medisch specialisten, die of in loondienst zijn of georganiseerd in MSB’s. MSB’s gebruiken in ongeveer 90% van de gevallen het Logex verdeelmodel om op basis van productie en efficiency het budget te verdelen over de vakgroepen en specialisten. Met andere woorden: hoe productiever en efficiënter je bent ten opzichte van de benchmark, hoe groter het aandeel in de taart. Deze volumeprikkel staat echter haaks op de passende zorg beweging.

Om die reden heeft LOGEX in samenwerking met MSB’s en met ondersteuning van Strategy& een aangepast verdeelmodel ontwikkeld in de context van passende zorg. Hierin worden medisch specialisten op de juiste wijze gestimuleerd om in te zetten op de beweging richting passende zorg.

De uitgangspunten voor het nieuwe verdeelmodel zijn beloning van prestaties, geen (over)productie prikkels, geen ‘straf’ op passende zorg, integratie van in-/externe prikkels en duidelijkheid vooraf.

Wij hebben samen met alle betrokken partijen uitgebreide sessies gehad om met elkaar de huidige en wenselijke situatie in kaart te brengen. Vervolgens hebben we gekeken hoe een nieuw verdeelmodel er binnen de context van passende zorg uit kan zien.

Koen Luijkx LOGEX

Dit project is echt in co-creatie gemaakt met artsen uit ziekenhuizen die passende zorg nastreven, waarbij zij de zorginhoud inbrachten, wij de berekening staafde en Strategy& de projectleiding voor zijn rekening nam.

Koen Luijkx LOGEX

Naast het passende zorg verdeelmodel staan zorginstellingen en MSB’s voor een aantal extra keuzes. Allereerst dienen zij te beslissen in welk tempo er capaciteit afgebouwd dient te worden. Ten tweede dienen zorginstellingen aan te geven of een (gedeeltelijke) inkomenszekerheid via bijvoorbeeld een transitievergoeding vooraf gewenst is. Op deze manier worden specialisten niet benadeeld als ze door passende zorg initiatieven minder productie leveren dan vooraf begroot. Een shared savings regeling kan de afbouw van kosten verder stimuleren doordat de (niet gebudgetteerde) besparing in het volgende jaar gedeeld wordt tussen het ziekenhuis en de MSB’s.

De keuze en mogelijkheden hiervoor zal afhangen van de cultuur, financiële situatie en externe afspraken. Strategy& en LOGEX kunnen adviseren en ondersteunen bij het maken en implementeren van deze keuzes.

Contact us

Sander Visser

Sander Visser

Partner, Strategy& Netherlands

Marcel Otten

Marcel Otten

Director, Strategy& Netherlands

Follow us