2010-11-22
Bedrijven besparen voor het eerst op R&D

Amsterdam, 22 november 2010 –. De duizend bedrijven met de grootste R&D-budgetten wereldwijd, hebben in het afgelopen jaar van recessie $503 miljard uitgegeven aan onderzoek en ontwikkeling, 3,5% minder dan in 2008. Toch hebben zij hun innovatiebudget ontzien, in verhouding tot de omzet die drie maal zo snel daalde. Zo zijn de uitgaven aan gebouwen en materialen (-17%) veel sterker teruggelopen dan die aan R&D. Nederlandse bedrijven hebben vorig jaar 7% minder aan innovatie en onderzoek uitgegeven dan in 2008, terwijl de gemiddelde omzet met 32% daalde. De hoogte van het R&D-budget zegt echter niet alles over het resultaat van de innovatie-inspanningen, zegt Georg List, partner bij Booz & Company: ‘Belangrijker is dat je goed weet wat je klanten willen en een aantal competenties ontwikkelt waardoor je je duidelijk van je concurrenten onderscheidt. Volgens List staat innovatie vaak hoog op de strategische agenda in de bestuurskamers van grote Nederlandse bedrijven: ‘Wel zouden bestuurders zich meer kunnen bezighouden met het afstemmen van hun organisatie en hun dienstverlening op hun productinnovatie’, aldus List.

Na jaren van gestaag groeiende uitgaven aan research & development (R&D), zijn de innovatiebudgetten van de grote ondernemingen wereldwijd vorig jaar voor het eerst geslonken. Dit blijkt uit een onderzoek dat Booz & Company, voor het dertiende jaar in successie,  doet naar innovatie onder de duizend beursgenoteerde bedrijven die het meest aan R&D besteden. Deze top duizend neemt bijna de helft van alle investeringen in onderzoek en ontwikkeling wereldwijd voor zijn rekening.
Uit het onderzoek blijkt bovendien dat de bezuinigingen bij de ‘big spenders’ geografisch ongelijk zijn verdeeld. De grote Japanse ondernemingen schroefden hun R&D-uitgaven gemiddeld 11% terug. De Amerikaanse concerns besteedden 3,8% minder en de Europese ondernemingen bezuinigden slechts marginaal. Grote bedrijven uit China en India nemen slechts een procent van de totale R&D-uitgaven voor hun rekening, maar hun bestedingen groeiden vorig jaar weer stormachtig met 42%.
 
Auto-industrie bezuinigt het meeste: farmasector verhoogt R&D budget
Afgelopen jaar blijkt het beeld vooral sterk gekleurd  te zijn doordat er in de auto-industrie draconisch is bezuinigd. Van alle R&D-bezuinigingen is 66% afkomstig uit de auto-industrie. Zo gaf Toyota een vijfde minder uit aan R&D, General Motors een kwart en Ford zelfs een derde. Ook de elektronica-industrie spendeerde minder aan product- en procesvernieuwing. In andere sectoren was veelal sprake van bescheiden stijgingen. Microsoft en grote farmacieconcerns als Merck, Roche en Glaxo verhoogden het budget met meer dan 10%. Volgens Georg List, partner bij Booz & Company hebben hele sectoren door de crisis hard op de rem moeten trappen bij hun uitgaven aan R&D: ‘Toch zijn er ook binnen die sectoren uitzonderingen. Zo hebben een aantal Duitse autofabrikanten ondanks de crisis vorig jaar wel hun R&D uitgaven op peil gehouden. De resultaten hiervan zijn weliswaar pas op langere termijn zichtbaar, maar de investeringen worden nu al door de markt gewaardeerd.’
 
Nederlandse bedrijven bezuinigen maar zouden nog meer van R&D kunnen profiteren
De elf Nederlandse 'big spenders' die in de top duizend zijn opgenomen hebben in tegenstelling tot hun Europese collega’s (-0,2%) fors bezuinigd: zij gaven vorig jaar samen € 5,014 uit aan innovatie, ruim 7% minder dan in 2008. De omzet van de Nederlandse ondernemingen daalde bijna vijf maal zo sterk als de hoogte van het R&D-budget. Daardoor stijgt in Nederland wel de 'R&D-intensiteit' van 0,9% in 2008 naar 1,7% in 2009. Nederlandse bedrijven geven een veel kleiner percentage van hun gezamenlijke omzet uit aan onderzoek en ontwikkeling ten opzichte van het wereldwijde gemiddelde: de top duizend gaf vorig jaar gemiddeld 3,75% van zijn omzet uit aan R&D. Dit heeft ook te maken met de mix van industrieën van de Nederlandse ‘big spenders’ die over het algemeen wat minder R&D intensief is: ‘Bij grote Nederlandse bedrijven staat innovatie hoog op de agenda in de bestuurskamer’, zeg List: ‘Wel zou men zich nog meer met nieuwe business- en servicemodellen rondom productinnovatie kunnen bezighouden, zodat er nog meer van kan worden geprofiteerd’, aldus List.
 
Geen verband R&D-budget en bedrijfsresultaat of innovatief imago
In de jongste editie van het innovatieonderzoek heeft Booz & Company blijkt er dan ook geen verband te bestaan tussen hoge R&D-uitgaven en een sterke stijging van winst, omzet of beurswaarde. Hetzelfde geldt voor het innovatief imago van een bedrijf, zo blijkt uit een enquête die Booz & Company hield onder 450 ondernemingsbestuurders die verantwoordelijk zijn voor innovatiestrategie. Zij wijzen Apple aan als het meest innovatieve bedrijf ter wereld, terwijl dit bedrijf slechts 3% van zijn omzet aan onderzoek en ontwikkeling besteedt. Google en 3M krijgen een tweede en derde plaats. In de innovatie toptien van de ondernemingsbestuurders komen maar drie bedrijven voor die ook voorop lopen in de ranglijst van de hoogste innovatiebudgetten: Toyota, Microsoft en Samsung. Volgens List blijkt hieruit dat sommige bedrijven met een relatief laag R&D-budget zeer succesvol kunnen zijn als het om innovatie gaat: ‘Je hoeft als bedrijf niet overal goed in te zijn. Belangrijker is dat je bij productinnovatie goed weet wat je klanten willen en een aantal competenties ontwikkelt waardoor je je duidelijk van je concurrenten onderscheidt. Uit ons onderzoek blijkt bovendien dat de meeste bedrijven niet goed zijn in het naar de markt brengen van nieuwe producten. Daar kun je behoorlijk veel geld mee verliezen hoe goed je als bedrijf ook bent in het ontwikkelen van nieuwe producten’, aldus List.
 
Bedrijven in de VS besteden in totaal het meeste aan R&D
Grote Amerikaanse bedrijven domineren de top duizend. Zij geven het meest uit aan innovatie; $ 203,4 miljard wat 38% betekent van het totale bedrag van de grootste innovatiebestedende bedrijven wereldwijd. Europa volgt met $162,1 miljard (32% van de totale uitgaven) op de tweede plaats en Japan met $127,4 miljard (23%) op de derde plaats. De rest van de wereld, inclusief China en India, is goed voor krap 7%.
 
Zwitsers farmabedrijf Roche de grootste R&D spender
In 2009 is heeft het Zwitserse farmaceutische bedrijf Roche Holding in totaal het meeste aan R&D uitgegeven: $9,1 miljard en11,6% meer dan in 2008. Toyota dat de afgelopen jaren op de eerste plaats stond is gezakt naar nummer vier op de ranglijst. De top 5 bestaat verder uit respectievelijk Microsoft, Nokia en Pfizer. Van de top tien op deze ranglijst is de helft afkomstig uit de farmasector.